İnşaat Sözleşmeler
Sözleşmeler; inşaat ve taahhüt projelerinde işveren, yüklenici, tedarikçi ve kiralama taraflarıyla yapılan sözleşmelerin oluşturulmasından tamamlanmasına kadar olan sürecin yönetilmesini sağlar. Sözleşme üzerinden taraf ve proje bilgileri, sözleşme türü ve tipi, hesaplama ve değerleme yöntemleri, gerçekleşme yöntemi, ödeme ve teminat koşulları, sözleşme kalemleri, keşifler, milestone planı, tedarik listesi, hakedişler ve sorumluluklar takip edilebilir. Böylece sözleşmenin operasyonel kapsamı, finansal koşulları, sipariş/hakediş kaynakları ve proje ilerlemesi tek kayıt altında kontrol edilir.

Workcube İnşaat Sözleşmeleri Nedir?
Workcube İnşaat Sözleşmeleri; şantiye ve proje bazlı çalışan işletmelerin, tüm iş ortakları (İşveren, Ana Yüklenici, Alt Yüklenici / Taşeron) ile imzaladığı sözleşmeleri dijital ortamda kayıt altına alan, izleyen ve yöneten stratejik bir modüldür. İşletmelerin üstlendiği veya delege ettiği işlerin sınırlarını, bütçelerini, birim fiyatlarını ve yasal parametrelerini sisteme bağlamasını sağlar.
Sözleşmeler modülü; Proje Yönetimi (PMS), Satın Alma ve Tedarik Zinciri, Hakediş Yönetimi ve Finans-Muhasebe modülleriyle entegre bir mimaride çalışır. Sözleşme üzerinde tanımlanan keşif özetleri (BoQ) ve imalat kalemleri, sahada gerçekleştirilen fiziki üretimlerle eşleşerek hakedişlerin ve hakediş faturalarının otomatik olarak oluşturulmasına baz teşkil eder.
Bir İşletme İçin İnşaat Sözleşmeleri Yönetiminin Önemi
- Maliyet ve Bütçe Kontrolü: Proje bütçesini aşan veya sözleşme dışı kalan taleplerin anında bloke edilmesini sağlar.
- Zeyilname (Revizyon) İzlenebilirliği: Proje seyrinde meydana gelen keşif artışları veya eksilişleri zeyilnameler üzerinden takip edilerek ana sözleşmeye yasal olarak bağlanır.
- Vergisel ve Yasal Risklerin Önlenmesi: Sözleşme damga vergisi, gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatı gibi kritik finansal parametrelerin otomatik hesaplanmasıyla mevzuata tam uyum sağlanır.
- Nakit Akışı ve Ödeme Planlaması: Avans, teminat kesintisi ve hakediş ödeme vadelerinin sistemsel kontrolüyle işletmenin nakit akış tahmin doğruluğu artar.
- Sorumluluk ve Hak Taleplerinin Yönetimi: İş kalemleri bazında oluşturulan sorumluluk matrisi sayesinde işlerin zamanında teslimi denetlenir ve cezai şartların takibi kolaylaşır.
Workcube'de İnşaat Sözleşmeleri Yaşam Döngüsü ve Süreç Akışı
Bir inşaat sözleşmesi, ihale aşamasından kesin kabul sürecine kadar dinamik bir yaşam döngüsüne sahiptir. Sürecin adımları aşağıda modellenmiştir:
Aşama | Modül / Ekran | İşlem / Belge | Açıklama |
|---|---|---|---|
1. İhale ve Keşif Girişi | BoQ ve Keşifler Sekmesi | Keşif Özeti ve Metraj Cetveli | Projeye ait imalat kalemleri, tahmini miktarlar ve birim fiyatlar sisteme yüklenir. |
2. Sözleşme Taslağı | Sözleşme Girişi | Yeni Sözleşme Girişi (Yüklenici/İşveren) | Taraflar, vergi parametreleri, avans/teminat oranları ve genel şartlar sisteme girilerek taslak oluşturulur. |
3. İş Akışı ve Onay | Sözleşme Detay | Süreç Onay / Red | Sözleşme, işletme onay hiyerarşisine gönderilir. Workflow ile aşamalar onaylanır veya revizyona gönderilir. |
4. Yürürlüğe Alma ve İmalat | Proje Yönetimi ve Depo | Fiziki İmalat ve Malzeme Çıkışları | Sözleşmenin aktifleşmesiyle şantiyede iş başlar. İmalatlar ve malzeme tüketimleri sözleşme pozlarıyla eşleştirilir. |
5. Kapsam Değişikliği | Sözleşme Detay - Zeyil Menüsü | Zeyilname Oluşturma (Yeni Zeyil) | Proje esnasında oluşan iş artışları için zeyilname düzenlenerek ana sözleşmeye bağlanır ve limitler güncellenir. |
6. Dönemsel Hakedişler | Hakedişler Sekmesi | Taşeron / İşveren Hakedişi | Gerçekleşen fiziki imalat miktarları üzerinden sözleşme birim fiyatları kullanılarak hakediş raporları üretilir ve faturalandırılır. |
7. Geçici ve Kesin Kabul | Sözleşme Detay / Kabul Tarihleri | Geçici / Kesin Kabul Belgesi | İş tamamlandığında kabuller yapılır. Sözleşmede bloke edilen teminat tutarları serbest bırakılarak sözleşme kapatılır. |
Sözleşme İşlemlerini Yönetirken Nelere Dikkat Etmeli?
A. Vergisel ve Yasal Parametrelerin Doğru Tanımlanması
İnşaat sözleşmeleri, Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Damga Vergisi Kanunu kapsamında yüksek mali riskler barındırır. Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde gelir vergisi stopajı ve KDV tevkifatı oranlarının sözleşme başında sisteme doğru girilmesi hayati önem taşır.
Workcube İpucu: Sistemdeki 'Tevkifat Oranı' ve 'Stopaj Oranı' alanları, finans modülü ile doğrudan ilişkilidir. Bu sayede hakediş faturası kesildiğinde yasal kesintiler ve muhasebe fişleri hatasız olarak arka planda otomatik oluşturulur.
B. Avans ve Teminat Geri Kazanım Mekanizması
Taşeronlara ödenen avansların ve işin güvencesi olarak tutulan teminatların hakediş dönemlerinde doğru oranlarda mahsup edilmesi gerekir. Geri kazanım planlaması sözleşme finansal şablonunda eksiksiz kurgulanmalıdır.
C. Zeyilname (Revizyon) İlişkilerinin Sürüm Yönetimi
İnşaat projelerinde sözleşme bedeli sıklıkla değişir. Bu değişiklikler ana sözleşme tutarını doğrudan ezmek yerine zeyilnamelerle izlenmelidir. Yeni zeyil oluşturulduğunda sistem ana sözleşmeyi referans alarak geçmiş verileri korumalıdır.
Workcube İpucu: Detay ekranındaki 'Sözleşme Versiyonu' seçeneği sayesinde, sözleşmenin ilk imzalanan ana sözleşme halini ve sonradan eklenen tüm aktif zeyilnamelerini (revizyonlarını) finansal ve hukuki geçmişiyle tek ekrandan karşılaştırmalı olarak analiz edebilirsiniz.
D. Hakediş Bağlantısı ve Veri Güvenliği Kontrolü
Üzerinde aktif hakediş işlemi yapılmış bir sözleşmenin silinmesi veya kritik parametrelerinin (Hesaplama Yöntemi, Tutar vb.) değiştirilmesi finansal mutabakatları bozar. Sistem bu tür operasyonel risklere karşı koruma kalkanı barındırmalıdır.
İnşaat Sözleşmeleri Fonksiyonları ve Ekran Mimarisi
Workcube sözleşme yönetim arayüzü, karmaşık inşaat sözleşmelerini modüler sekmeler halinde kategorize ederek kullanıcı dostu bir operasyon sağlar. Aşağıdaki tabloda sistemdeki kritik ekran alanları ve işlevleri çözümlenmiştir:
Ekran Alanı / Sekme | İncelenen Örnek Veri / Parametreler | Sistemdeki İşlevi ve Önemi |
|---|---|---|
Sözleşme Türü | İşveren, Yüklenici, Kiralama, Tedarik | Sözleşmenin taraflar arasındaki hukuki niteliğini belirler. İşverenden alınan veya taşerona verilen işlerin muhasebe hesap şablonunu ayırır. |
Sözleşme Tipi | Anahtar Teslim, Malzeme ve İşçilik, Sadece İşçilik, Hizmet | İşin kapsam modelini tanımlar. Malzeme teslimatlarının ve depo hareketlerinin sözleşme ile bağını kurar. Seçilen sözleşme türüne bağlı olarak otomatik gelir. |
Hesaplama Yöntemi | Götürü Bedel, Birim Fiyat veya Karma | Götürü Bedel: Pursantaj, Sabit Değer veya Milestone. Birim Fiyat: Miktar veya Süre. Karma: Hesaplama ve değerleme yöntemi kalem bazında belirlenir. Anahtar Teslim Sözleşme seçildiğinde Hesaplama Yöntemi otomatik Götürü Bedel olur ve değiştirilemez. |
Gerçekleşme Yöntemi | PO - Sipariş, IPC - Hakediş, PO + IPC | PO - Sipariş: Tedarik Listesi üzerinden sipariş akışı kullanılır. IPC - Hakediş: BoQ/Keşif ve Hakediş akışı kullanılır. PO + IPC: Sipariş ve hakediş akışları birlikte kullanılır. Gerçekleşme Yöntemi, sözleşme detayında Tedarik Listesi ve Hakediş/BoQ sekmelerinin görünmesini belirler. |
Ödeme ve Finans Sekmesi | Sözleşme Tutarı, Para Birimi, Teminat Oranı, Avans Oranı | Sözleşmenin ana finansal çerçevesidir. Damga vergisi, stopaj ve hakediş kesintilerinin oran bazlı girildiği bölümdür. Ödeme Bilgileri ve Teminat Planı korunur. Mevcut Avans Planı ve Hakediş Planı kaldırılır. Yeni Ödeme Planı; Avans, Milestone ve Teminat İadesi tiplerini içerir. Milestone tipli ödeme satırında milestone bağlantısı zorunludur ve ödeme planı toplamı milestone tutarını aşamaz. |
Kalemler | Ana İş Grupları | Sözleşme kapsamındaki ana iş grupları oluşturulur. Alt BoQ/Keşif, milestone ve tedarik satırlarının gruplandırılmasında kullanılır. Karma hesaplama yönteminde hesaplama ve değerleme yöntemi kalem bazında seçilir. |
BoQ - Keşifler Sekmesi | Poz No, İş Kalemi Adı, Birim Fiyat, Metraj | Sözleşmeye esas teşkil eden Keşif Özetini barındırır. Hakedişler bu sekmedeki birim fiyatlara göre hesaplanır. IPC veya PO + IPC sözleşmelerinde hakediş hesabına kaynak olur. Import/Export ile toplu veri aktarımı yapılabilir. |
Hakedişler Sekmesi | Hakediş No, Dönem, Kümülatif İmalat Tutarı | IPC veya PO + IPC sözleşmelerinde kullanılır. Milestone için Ödeme Planı üzerinden önceden ödenen tutarlar hakedişte Milestone Ödeme Mahsubu olarak dikkate alınır. |
Sorumluluk Matrisi | İşveren, Yüklenici, Geçersiz | Sözleşme kapsamındaki görev ve yükümlülükler tanımlanır. |
Zeyilname ve Revizyon Alanı | Zeyilname No, Revizyon Tipi (Süre, Keşif Artışı vb.) | Sözleşmede sonradan yapılan kapsam, fiyat veya süre değişikliklerini ana sözleşmeye bağlar. |
Milestone
Değerleme Yöntemi Milestone seçildiğinde kullanılır. Sol menüde Sözleşme Geneli ve sözleşme kalemleri bulunur; seçilen kapsama ait milestone satırları sağda listelenir. Sözleşme bedelinin tamamı milestone ile dağıtılıyorsa milestone toplamı %100 olmalıdır. Avans ve diğer finansal ödeme koşulları milestone değildir; Ödeme ve Finans sekmesinde yönetilir.

Tedarik Listesi
PO veya PO + IPC seçili sözleşmelerde görüntülenir. Ürün, hizmet veya ekipmanlar mevcut ürün havuzundan seçilir. Seçilen satırlar sipariş taslağına dönüştürülebilir. Sipariş Edilen, Teslim Alınan, Faturalanan ve Kalan Miktar takip edilir. Sipariş fiyatı sözleşme fiyatından gelir; kalan miktar aşılmaz. WBS, Aktivite, teslim yeri ve planlanan teslim tarihi sipariş satırına aktarılır.

Geri Bildirim
İnşaat - Hakedişler
Hakedişler; inşaat projelerinde sözleşmeye bağlı olarak gerçekleştirilen imalatların, ilave imalatların, ihzaratların ve kesintilerin dönem bazında takip edilmesini sağlar.
İnşaat Parametrik Tanımlar
Workcube proje yönetiminde bir inşaat projesi ile ilgili tüm bilgiler bir arada görüntülenir ve inşaat projeleri ile ilgili tüm faaliyet ve kayıtlar tek bir merkezden yönetilir.