Carileştirme Tiplerine Göre Cari Ve Muhasebeleştirme
Muhasebe dönemi, muhasebe sürecinin başlaması ile tamamlanması arasında geçen süredir. Alım, satım, ödeme ve tahsilat işlemlerinde işlem tutarının hangi muhasebe hesabına yazılacağını da "Cari Hesap Tipi" belirler. Müşteri veya tedarikçiler ile birden fazla muhasebe dönemi ve yapılan işleme bağlı olarak seçilen cari hesap tipi ile ilişkilendirilerek bağımsız ticari ilişkiler yürütülebilir. Cari hesap tipi aynı zamanda cari işlem kayıtlarını gruplamaya yarar. Kurumsal ve bireysel hesapların cari ekstreleri cari hesap tiplerine göre alınabilir. Seçilen cari hesap tipine bağlı olarak muhasebeleşerek mizan alınabilir.

Cari hesap tipi seçimleri
Yol: Kurumsal Hesaplar / Bireysel Hesaplar > Hesap Detayı > Muhasebe Çalışma Dönemleri
Öncelikle Kurumsal / Bireysel Hesap detayında yer alan Muhasebe Dönemleri alanından. İlgili şirketin muhasebe detayına giderek çalışılmak istenen cari hesap tipleri seçilir.

- Standart Hesap: Eğer birden fazla hesap kullanmıyor ya da tek bir hesap altında takip ediyorsanız, standart hesap üzerinden ilerleyebilirsiniz.
- Konsinye Satış Hesabı: Konsinye, mülkiyet devri yapılmaksızın, malların satış sorumluluğunu yüklenen bir işletmeye (Komisyoncu) gönderilmesidir. Konsinye satış faturası kullanılıyor ise seçilir.
- Satış Hesabı: Bu hesap, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacaklarının izlenmesi için kullanılır.
- Alış Hesabı: İşletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan senetsiz borçların izlendiği hesaptır. Ortaklar, ana kuruluş, iştirakler ve bağlı ortaklıklara olan senetsiz ticari borçların bilanço dipnotlarında gösterilmesi gerekir.
- Alınan Teminat Hesabı: Üçüncü kişilerin belli bir işi yapmalarını, aldıkları bir değeri geri vermelerini sağlamak amacıyla ve belli sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır.
- Verilen Teminat Hesabı: İşletmece üçüncü kişilere karşı bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır.
- Alınan Avans Hesabı: Alınan avanslar hesabı gerek satış sözleşmeleri dolayısıyla gerekse diğer nedenlerle, işletme tarafından üçüncü kişilerden alınan avansların izlendiği hesaptır. Alınan sipariş avansları hesabı “Alınan Avanslar” hesap grubunun altında yer alır.
- Verilen Avans Hesabı: Yurt içinden veya yurt dışından satınalınmak üzere sipariş edilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak yapılan avans ödemelerinin izlendiği hesaptır. Sipariş avansıyla ilgili giderleri de kapsar.
- İhraç Kayıtlı Satış Hesabı: İhraç kaydıyla yapılan satış nedeniyle ertelenen ve terkin edilecek KDV’ler, Diğer KDV altında takip edilir. İstenirse Cari içinde kullanılan satış hesabı yerine ihraç kayıtlı satış hesabı takip edilebilir.
- İhraç Kayıtlı Alış Hesabı: İhraç kaydıyla yapılan satış nedeniyle ertelenen ve terkin edilecek KDV’ler, Diğer KDV altında takip edilir. İstenirse Cari içinde kullanılan alış hesabı yerine ihraç kayıtlı alış hesabı takip edilebilir.
İşlem kategorisi seçimleri
Yol: Kontrol Paneli > BPM > İşlem Kategorileri
Muhasebe kodları tanımlandıktan sonra hangi işlem tiplerinde çalışacağının belirlenmesi gerekir.
Müşteri ve Tedarikçilerin muhasebe hesap bağlantıları tanımlandıktan sonra hangi işlem tiplerinde çalışacağı belirlenmelidir. Kullanılacak olan işlem kategorisi detayında Müşteri-Tedarikçilerde tanımlanan cari hesap tiplerinin aynısı gelir. Carileştirme / Muhasebeleştirme Tercihi alanından seçimler yapılır.

Kayıt yapılacak belge detayları
Yol: İlgili Belge Detayı > Cari Hesap Pop-up > Page Settings
Cari detayında ve işlem tipinde ilgili seçimler yapıldıktan sonra işlem yapılan belge detayında Cari Hesap pop-up > xml ayarlarında "Üyeler Cari Hesap Tiplerine göre çoklu Gösterilsin mi" evet olarak seçilir ise Aynı cari; tanımlanan cari hesap tipi kadar birden fazla gelecektir.

Yapılan bütün düzenlemeler sonrası işlem kaydı yapıldıktan sonra İşlem kategorisindeki Carileştirme / Muhasebeleştirme Tercihi alanında seçilen muhasebe hesabına göre ilgili belgede Kurumsal / Bireysel hesabın Muhasebe Çalışma Dönemleri altındaki tanımlanan hesaplarına hareket yapılacaktır.
İlgili kayıtların detaylarına cari işlemler ve muhasebe işlemleri iş objeleri üzerinden erişilebilir.
Cari işlemler ve muhasebe işlemleri ile birlikte Borç-Alacak Dökümü ve Cari Hesap Ekstresi cari hesap tipi bazında alınabilir ve raporlanabilir.
Dikkat: Seçilen Hesap tipine göre Kurumsal / Bireysel Hesap Muhasebe Döneminde hesap tanım ataması yapılmamışsa belgede işlem yapılırken “Seçtiğiniz Çalışan veya Üyenin Muhasebe Kodu Seçilmemiş! “uyarısı ile karşılaşılacaktır.
İpucu: İşlem kategorisinde Cari ve Muhasebe Tercihi seçilmemişse otomatik olarak tüm hareketler Standart Hesap üzerinden yapılacaktır.
Geri Bildirim
2.1.18.6. Muhasebe ve Cari Bakiye Karşılaştırması
Mali denetim işletmelerin mali durum ve durum sonuçlarını muhasebe ilkelerine ve yasal mevzuata uygun bir şekilde yansıtıldığını veya yansıtılmadığını denetlemek için yapılan denetimdir. Denetim öncesi muhasebe, cari, kasa, banka hesaplarının doğruluğu ilgili modüller de yapılan işlemlerin karşılaştırması ile yapılır.
İşlem Kategorileri
Finans, muhasebe, cari işlem, bütçe işlemi, maliyetlendirme ve stok hareketi içeren tüm iş objelerinde “İşlem Tipi” tanımları vardır.
2.1.3.2. Kurumsal ve Bireysel Hesap Muhasebe Tanımları
Müşteri ve tedarikçiler ile alış, satış, ödeme, tahsilat, avans, teminat gibi işlemlerin muhasebe tanımları yapılmalıdır.
Kurumsal Üye - Muhasebe Hesap Bağlantısı
Düzenlenen Fonksiyon: Kurumsal hesapların muhasebe hesap bağlantılarında çok sayıda şirket ve mali dönem olan sistemlerde performanslı çalışması için iyileştirmeler yapıldı.