Yeniden Maliyet Oluşturma
Belgeler seçilen kriterler doğrultusunda maliyet kayıtları atar. Maliyet kayıtları da tarih bazlı olarak ilerler. Eğer ileriye-geriye dönük işlem yapılıyor ise ya da belgeler daha sonrasında güncelleniyor ise ay sonlarında ya da dönem sonlarında maliyetlerin tekrar çalıştırılması gerekir. Maliyet yöntemi dönemsel olarak değiştirilebilen bir bilgidir, muhasebe dönemi eklenirken ilgili yıl için envanter yöntemi seçilir. Bu yöntem ilgili şirketin tüm dönemleri için geçerli olur.
Yol: Kontrol Paneli > System > Bakım > Yeniden Maliyet Oluşturma

- Kaynak Dönem: Filtre olarak kullanılır. Sadece seçilen döneme ait belgelerden maliyet çalıştırır. Filtrede sadece detayında envanter yöntemi olarak ağırlıklı ortalama seçili olan muhasebe dönemleri gelir.
- Başlangıç – Bitiş Tarihi: Filtre olarak kullanılır. Seçilen tarih aralığındaki belgelere göre maliyetleri çalıştır.
- Ürün: Filtre olarak kullanılır. Sadece seçilen ürüne ait belgelerden maliyet çalıştırır.
- Belge No: Filtre olarak kullanılır. Sadece girilen numaraya ait belgeden maliyet çalıştırır.
- Rapor Başlangıç Adımı: Rapor 5 adımdan oluşur. Hangi adımdan başlanılmak isteniyor ise ilgili adım seçilir.
- Oluşmuş Belgeleri de Güncelle: Maliyet kaydı oluşmuş belgelerin maliyetlerini tekrar çalıştırır. Seçilmesi önerilir. Maliyet muhasebesi yapan firmalar kesinlikle seçmelidir.
- Demirbaş Fişleri Güncellensin: Abone - Sabit Kıymet takibi yapan firmalar içindir. Bu firmaların seçmesi önerilir. Seçmezler ise muhasebe, maliyet farklılıkları oluşur.
- Sadece Seçilen Tarih Aralığındaki Maliyetler Güncellensin: Seçilmez ise maliyet çalıştırılan belgedeki ürünlerin maliyetleri, ilgili tarih aralığındaki sonraki maliyet kayıtlarını da günceller. Seçilmesi önerilir. Tarih Kontrollü Maliyet Çalıştırabilsin xml’ine bağlı olarak gelir.
- Silme İşleminde Manuel Girilen Maliyetler Silinsin: Ürünün maliyet detayından girilen ya da excelden import edilen maliyetlerin silinmesini sağlar. Sadece seçilen tarih aralığındaki manuel maliyetleri siler. Silme İşleminde Tüm Maliyetler Silinsin xml’ine bağlı olarak gelir.
- Otomatik Geçiş: Rapor başlangıç adımlarında, sonraki adıma geçişi otomatik yapar. Kullanıcı her adımda devam butonuna basmak zorunda kalmaz.
Rapor Başlangıç Adımları
- Silme İşlemi: Maliyetleri siler. Normalde silme işlemi sadece belgesi olmayan maliyetleri siler. Silme işleminde "Tüm Maliyetler Silinsin" xml’i evet seçilirse manuel maliyetler hariç tüm maliyetler silinir. Silme işleminde "Manuel Girilen Maliyetler Silinsin" seçilirse de manuel maliyetlerde seçilir. Tüm maliyetler silinip maliyet çalıştırılırsa, daha kısa sürede maliyetler çalışır.
- Belgelerden Oluşturma: Seçilen filtrelere göre belgeleri bularak, bu belgelerden maliyetleri tekrar oluşturur.
- Üretimden Oluşturma: Seçilen tarihler arasındaki üretim maliyetlerini silerek ilgili üretim sonuçlarından doğan maliyetleri tarihe göre günceller. "Üretim Maliyetleri Oluşturulsun" xml’ine bağlı olarak gelir.
a) X ürününün üretilmesinde sarf edilen yarı mamul veya hammaddenin maliyetinde herhangi bir değişiklik yapıldığında,
b) Kullanılan hammadde miktarı değiştirildiğinde,
Üretilen ürünün üretim maliyetlerini tekrardan güncellemek için rapor başlangıç adımı "Üretimden Oluştur" seçilir. - Kümüle Maliyet Oluşturma: Seçilen tarih aralığı için tek bir maliyet kaydı oluşturur. "Kümüle Maliyet Oluşturulsun" xml’ine bağlı olarak gelir.
- Çıkış İşlemlerinin Güncellenmesi: Çıkış yapılan bütün belgeler güncellenir. "Çıkış İşlemleri Güncellensin" xml'ine bağlı olarak gelir.
Maliyet işlemi çalıştıkça ekrana ilgili belgeleri ve yapılan işlemleri getirir. Maliyeti olmayan ya da maliyet kaydı yapılamayan sorunlu belge ve ürünlerin listesi sistem tarafından oluşturulur.
Kontrol Paneli > System > Bakım > Maliyet(txt) altından tarih seçimi yaparak bu oluşan txt. dosyasını daha sonra inceleyebilir, gerekli durumlarda ilgili belge veya parametrik tanımları düzenledikten sonra tekrar maliyet çalıştırabilirsiniz.
Tavsiye: Maliyet hesabı eksik, hatalı olan ürünler varsa öncelikle tanımlar kontrol edilmelidir. "Maliyet Parametrik Tanımlamalar" dokümanı üzerinden parametrelerinizi kontrol edebilirsiniz.
Dikkat: İşlemi yapan kullanıcın internet tarayıcısında açılır pencere engelleyicisi açıksa eğer maliyet sayfası açılmayacağı için maliyet işlemi çalışmaz. Engelleyici kapatılmalı veya Workcube için izin verilmelidir. Anlık olarak maliyet çalıştırıldığında bu madde geçerlidir, dönem sonu işlemlerinden çalıştırılıyor ise bu sorun olmayacaktır.
İpucu: Maliyetlerin yeniden çalıştırılması sistemi yoran bir işlemdir. Diğer kullanıcıları etkilememek için, maliyetlerin mesai saatleri dışında ya da kullanıcıların sistemi az kullanıldığı zamanlarda çalıştırılması tavsiye edilir. Ayrıca bu işlem yapılırken geriye dönük stokları etkileyen işlemlerin de yapılmaması gerekmektedir.
x_is_prod_cost Üretim Maliyetleri Oluşturulsun
x_is_total_cost Kümüle Maliyet Oluşturulsun
x_is_upd_inv Çıkış İşlemleri Güncellensin
x_is_date_kontrol Tarih Kontrollü Maliyet Çalıştırılabilsin
x_is_prod_record_date Üretim Sonuçlarında Sadece İşlem Tarihine Göre Filtreleme Yapılsın
x_is_inv_cost Demirbaş Stok Fişleri Oluşturulsun
x_del_all_cost Silme İşleminde Tüm Maliyetler Silinsin
Yeniden maliyet oluşturma işleminde kümüle maliyet oluşturulsun nasıl çalışır?
Kontrol Paneli > System > Bakım > Yeniden Maliyet Oluşturma (Belgelerden - Ağırlıklı Ortalama)
Sayfa xml ayarlarında "Kümüle Maliyet Oluşturulsun" evet/hayır seçimi bulunur.
Evet seçildiği takdirde periyodik ağırlıklı ortalama ile maliyetleri dönemlik hareketlere göre çalıştırıp ürün maliyetlerini güncellememizi sağlar.
Periyodik Ağırlıklı Ortalama Yöntemi:
Ortalama bir fiyat hesaplanarak üretime gönderilen ve stokta kalan ilk madde ve malzemelerin fiyatı saptanmaktadır. Ortalama fiyat; her alıştan sonra değil, bir dönem içinde alışı yapılan tüm ilk madde ve malzemenin toplamının, toplam miktara bölünmesi ile hesaplanır. Yani dönem sonunda bir kez hesaplanan maliyet fiyatı, üretime gönderilen ve stokta kalan miktar söz konusu maliyet fiyatı ile değerlendirilir.
Üretim için:
{[Dönem içindeki toplam hammadde ve yarı mamul maliyeti + Dönem içindeki üretilen ürün için toplam işçilik maliyeti + Üretilen ürün için toplam genel üretim giderleri (masraf merkezlerinden yansıyan maliyet)] / Dönem içindeki toplam giriş - Dönem bakım işlemleri modülünden maliyet ile ilgili raporunu (yeniden maliyet oluşturma belgelerden) adım adım çalıştırdığımızda çalıştırdığımız dönemdeki ürünün hareketlerine göre periyodik ağırlıklı ortalama yöntemi ile maliyet oluşturacaktır.
Örneğin: 1 ocak – 31 mart aralığında maliyetler çalıştırıldığında maliyet o tarihin maliyet kaydını 1 ocak itibari ile yazar.
Evet seçili ise sistem standardında her maliyet işlemi yapan işlem için anlık ve hareketli ağırlıklı ortalamaya göre maliyet oluşturur.
Hayır seçili ise sistemde anlık maliyet kaydı oluşmaz.
İki durumda da dönem bakım işlemlerindeki maliyet raporlarını önce belgelerden maliyet oluşturma ile başlayarak çalıştırırsak, işlem tipinde maliyet işlemi yapılsın seçili olan işlemlere göre maliyetleri hareketli ağırlıklı ortalamaya göre oluşturur.
Kümülatif maliyeti çalıştırdığımızda maliyet tablosundaki kayıtları periyodik ağırlıklı ortalamaya göre maliyet çalıştırılan tarih aralığında bir maliyet kaydı olacak şekilde maliyet oluşur. Rapor çalıştırıldığında maliyet satırlarını periyodik ağırlıklı ortalamaya göre tek bir satıra yazar
Maliyet muhasebesi ile dönemi kapatmama rağmen yeni maliyeti neden ekler?
Yeniden maliyet oluşturma (Belgelerden) sayfasında xml ayarlarında "Üretim Sonuçlarında Sadece İşlem Tarihine Göre Filtreleme Yapılsın" seçimi mevcut.
Hayır seçili ise hem kayıt hem de işlem tarihine göre üretim sonuçları için işlem yapar.
Evet seçili ise sadece işlem tarihini dikkate alır.
Maliyet açısından kapatılan döneme üretim sonucu girilse dahi sonrasındaki dönemdeki maliyet hesaplamasında bu üretimi dikkate alınmaması sağlanmak isteniyorsa evet seçilmelidir.
Yeniden Maliyet Oluşturma da Mükerrer Kayıt Neden Olur?
Alış tipli işlemlerde hem "Mal Alım İrsaliyesi" hem de "Mal Alım Faturası" maliyet işlemi yapıyor ise mükerrer kayıt olur.
Bu nedenle sadece 1 tanesinde maliyet yapılsın işaretlenmeli sonrasında tekrar çalıştırılmalıdır.
Yeniden Maliyet Oluşturma (Fiyatlardan) Sayfasının İşlevi Nedir?
İstenilen maliyet oluşturma tipine göre gelen kayıtlardan ürünlere maliyet ekler. Bu sayfa ile dönemden döneme maliyet aktarımı yapılabilir.
Yeniden Maliyet Oluşturma (Excel) Sayfasının İşlevi Nedir?
Yeniden Maliyet Oluşturma (Excel) sayfasında dosyadan maliyet aktarımı yapılır. Stock koduna veya özel koda göre ilgili ürün bulunup PRODUCT_COST_STATUS değeri 0 atanır ve ilgili ürünün maliyeti aktarılır. PRODUCT_COST tablosuna Excelden aktarım olduğu için ACTION_TYPE -1 olarak atanarak dosyadaki net maliyet, ek maliyet, sistem net maliyet, sistem ek maliyet, sistem döviz net maliyet, sistem döviz ek maliyet değerleri eklenir.
Geri Bildirim
2.2.4.2. Ürün Maliyetleri
Maliyet, İşletmelerin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlandığı her türlü işlemin parasal olarak ifade edildiği toplam değerdir. Ürün maliyetlerinin takibi işletmeler açısından oldukça önemli bir konudur. Doğrudan ve dolaylı maliyetlerin takibi işletmelerin kârlılık oranlarını doğru bir şekilde takip etmesini sağlar.
Maliyet Yönetimi
Maliyet, İşletmelerin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlandığı her türlü işlemin parasal olarak ifade edildiği toplam değerdir.
2.2.4.1. Maliyet Parametrik Tanımlamalar
Maliyet, İşletmelerin faaliyet konusuna giren mal veya hizmetlerin elde edilmesi için katlandığı her türlü işlemin parasal olarak ifade edildiği toplam değerdir.