Alış Faturası
Alış faturası, bir işletmenin veya ticari kazanç elde eden mükelleflerin, mal veya hizmet satın aldığı tedarikçilerden (satıcılardan) teslim aldığı resmî ve hukuki belgedir. Satıcı açısından bir "satış faturası" olan bu belge, alıcı tarafında "alış faturası" olarak adlandırılır.
Workcube Alış Faturası Nedir?
Tedarikçilerden alınan mal, hizmet veya sabit kıymet faturalarının Workcube ERP sistemine girilmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve muhasebeleştirilmesi süreçlerini yöneten temel iş fonksiyonudur. Workcube mimarisinde tedarik zinciri (SCM), depo (WMS), finans, bütçe ve genel muhasebe modülleri arasında finansal ve fiziksel bir köprü kurar.
Workcube'ün esnek altyapısı sayesinde, alış faturası sıfırdan manuel olarak oluşturulabileceği gibi; onaylanmış tedarik sözleşmelerinden, satın alma siparişlerinden, depo kabulü yapılmış irsaliyelerden veya doğrudan gelen e-faturaların sisteme aktarılmasıyla otomatik olarak üretilebilir. Süreç sonunda, finansal olarak cari borç kaydı oluşturulurken, muhasebe tarafında otomatik yevmiye fişleri basılır ve depo stok maliyetleri güncellenir.
Bir İşletme İçin Alış Faturasının Önemi
Alış faturalarının Workcube üzerinde hatasız ve anlık olarak yönetilmesi, işletmeye operasyonel, finansal ve yasal açılardan şu faydaları sağlar:
- Hassas Maliyet Takibi: Satın alınan ürünlerin net maliyetleri (ürün bedeli, gümrük, navlun, sigorta vb. ek maliyetler) otomatik olarak stok kartlarına dağıtılır (Maliyet yöntemine göre) ve satılan malın maliyeti (SMMM) doğru hesaplanır.
- Operasyonel Verimlilik ve Hata Önleme: İrsaliye-fatura eşleştirme sayesinde mükerrer veri girişinin önüne geçilir, miktar ve fiyat uyuşmazlıkları sistemsel olarak engellenir.
- Nakit Akışı ve Borç Yönetimi: Faturaya bağlanan ödeme vadeleri, ödeme planları ve döviz kurları sayesinde işletmenin geleceğe yönelik nakit çıkış projeksiyonları ve ödeme emirleri otomatik şekillenir.
- Yasal Mevzuat ve e-Dönüşüm Uyumluluğu: VUK standartlarına, KDV Tevkifatı, ÖTV uygulamalarına ve e-Fatura/e-Arşiv mevzuatına tam uyumlu bir muhasebe entegrasyonu sunar.
Workcube'de Süreç Akışı / Yaşam Döngüsü
Bir alış faturasının sisteme girişinden muhasebeleştirilmesine ve maliyet dağıtımına kadar olan uçtan uca yaşam döngüsü aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
Aşama | Modül / Belge / İş Objesi | Açıklama |
|---|---|---|
1. Kaynak Belge | Sipariş & İrsaliye | Satın alma departmanının onayladığı sipariş ve deponun kabul ettiği irsaliye faturaya kaynak teşkil eder. |
2. E-Fatura Alımı | e-Devlet / Gelen e-Fatura | Tedarikçinin gönderdiği e-fatura XML verisi sisteme düşer. Tek tıkla cari hesap ve stok kartı eşleştirmesiyle faturaya dönüştürülür. |
3. Fatura Kaydı | Alış Faturası | Fatura numarası, seri no, işlem kategorisi, KDV, ÖTV, varsa tevkifat ve ödeme planı detayları girilerek fatura oluşturulur. |
4. Stok Girişi | Depo / (İrsaliyeli Fatura) | Fatura doğrudan irsaliyeli fatura olarak kaydedilirse, depodaki ilgili lokasyona anlık stok girişi ve stok hareket kaydı yapılır. |
5. Muhasebe | Muhasebe Fişi & Cari Hareket | Fatura kaydedildiğinde cari hesap borçlandırılır. Arka planda VUK standartlarına uygun yevmiye fişi otomatik oluşturulur. |
6. Maliyet | Maliyet Entegrasyonu | İthalat dosyası kapatma, gümrük masrafları veya nakliye faturaları gibi ek giderler asıl faturadaki ürün maliyetlerine dağıtılır. |
Alış Faturası İşlemlerini Yönetirken Nelere Dikkat Etmeli?
A. Muhasebe Dönemi ve Tarih Tutarlılığı
Satın alma faturalarının girildiği tarihin, işletmenin aktif olarak çalıştığı muhasebe dönemiyle uyumlu olması gerekir. VUK'a göre faturalar, mal teslimi veya hizmet ifasından itibaren 7 gün içinde düzenlenmelidir. Bu süreyi aşan veya kapalı muhasebe dönemlerine kesilmeye çalışılan faturalar finansal raporlama hatalarına yol açar.
İşlem yapılmak istenen muhasebe dönemi ile kullanıcının aktif dönemi arasında fark olduğu durumlarda direkt uyarı verecektir.
B. Stok Maliyetlerine Ek Giderlerin Dağıtımı
Sadece ürün alış bedeli gerçek maliyeti yansıtmaz. Navlun, gümrükleme, sigorta gibi fatura kalemlerinin de stokların üzerine maliyet olarak bindirilmesi gerekir. Workcube'deki maliyetlerin sağlıklı çalışabilmesi için fatura satırlarındaki işlem kategorilerinin doğru seçilmesi önemlidir.
En İyi Uygulama: İthalat veya hizmet alımı gibi durumlarda, ek gider faturaları işlenirken ilgili fatura satırlarında maliyet satırlara yansıtılmalıdır.
C. Tevkifat ve ÖTV Hesap Kodlarının Tanımlanması
Kısmi tevkifat uygulanan hizmet veya mal alımlarında (örneğin temizlik, güvenlik veya fason işçilik), faturanın tevkifatlı olarak sisteme işlenmesi gerekir. Eğer tevkifat tanımları veya KDV/ÖTV şablonları sistemde doğru muhasebe kodlarıyla eşleşmemişse, borç-alacak eşitsizliği verecektir.
Operasyonel Risk: Yanlış vergi kodları beyannamelerin (KDV-2, Muhtasar) hatalı çıkmasına ve cezai müeyyidelere sebep olur. Faturalar kaydedilmeden önce satır bazlı vergi kontrolü mutlaka yapılmalıdır.
Faturanın standart muhasebe kodları girilir.
Fatura iptal nedenlerinin tanımları yapılır.
BSMV, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergi tanımları yapılır.
Ek bilgiler, ekranlar üzerinde yapılan kayıtlara ait, o kayda ilişkin detay ya da spesifik olarak eklenmesi gereken bilgiler için kullanılan bir fonksiyondur.
İşlemlerde kullanılacak olan muhasebe hesapları ile birlikte KDV Oranları tanımlanır.
Otel, tatil köyü, pansiyon, vb. konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmetlerinde kullanılan vergi türü tanımları yapılır.
Kredi kartı işlemleri için ödeme yöntemlerinin tanımları yapılır.
Gelir Vergisi Stopaj oranları tanımlanır.
Tevkifat oran tanımları yapılır.
İşlemlerde kullanılmak üzere sabit kullanılan ödeme yöntemleri tanımlanır.
Özel İletişim Vergisi oranları tanımlanır.
Özel Tüketim Vergisi oransal ve tutarsal olarak tanımlanabilir.
Alış Faturası, satın alınan mal veya hizmet karşılığında, satıcının kestiği faturaları girmek için kullanılır.
Alış Faturası, satın alınan mal veya hizmet karşılığında, satıcının kestiği faturaları girmek için kullanılır.
İş süreçlerinin tasarım ve akışlarını oluşturur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Bu sayfanin cf_big_list_search'ü olusturulmustur.
Kaydedilen belgelerin çıktılarının alınması için kullanılır. Standart şablonlar seçilebilir ya da özel şablonlar eklenebilir, ayrıca şablonlar yetkiye bağlanabilir.
xml_control_ship_amount İrsaliye Miktarı Kontrolü Yapılsın
xml_acc_department_info Muhasebe Fişi İçin Departman Seçilebilsin
xml_control_ship_date İrsaliye Tarih Kontrolü Yapılsın
xml_control_order_date Sipariş Tarih Kontrolü Yapılsın
xml_upd_row_project Belgedeki Proje Satırlara Yansıtılsın
xml_show_cash_checkbox Nakit Kasa İşlemi Gelsin
xml_show_ship_address Yükleme Yeri Gösterilsin mi?
xml_show_contract Sözleşme Gösterilsin mi?
xml_serialno_control Seri No Kontrolü Zorunlu Olsun mu?
xml_paymethod_control Ödeme Yöntemi Zorunlu Olsun mu?
xml_shipmethod_control Sevk Yöntemi Zorunlu Olsun mu?
xml_control_ship_row İrsaliye Satır Kontrolü Yapılsın
xml_get_branch_from_department Şube Bilgisi Depo Şubesinden Alınsın
xml_show_process_stage Süreç Gösterilsin mi?
Alış Faturası - İşlem Kategorileri
İşlem kategorileri bir iş objesinin muhasebe, bütçe, cari işlem, maliyet, stok gibi ardıl işlemlerini set etmek için Workcube de kullanılır. Bu iş objesinde aşağıdaki işlem kategorileri ve ardıl işlemler set edilerek kullanılabilir.
Kullanılabilir İşlem Kategorileri
Ardıl İşlem Prosesleri
- Cari İşlem
- Muhasebe İşlemi
- Bütçe İşlemi Yapılsın
- Maliyet İşlemi Yapılsın
- Maliyet İşlemi Belgedeki Maliyet Tutarlarından Yapılsın
- Tutarlı Satırlar İçin Maliyet İşlemi Yapılsın
- Standart Seçenek Olarak Gelsin (Default)
- Muhasebe ve Bütçe İşlemlerinde İskontolar Alınmasın
- Proje Bazlı Muhasebeleştirme Yapılsın
- Proje Bazlı Bütçe İşlemi Yapılsın
- Hesap Bazında Grupla
- Partner da Kullanılsın
- Public de Kullanılsın
- Vade ve Döviz Bazında Cari İşlem Yapılsın
- Ödeme Yöntemi Bazında Cari İşlem Yapılsın
- Satırdaki Proje Bazında Cari İşlem Yapılsın
- Lot No Kullanılsın
- KDV'yi giderleştir
- ÖİV giderleştir
- ÖTV giderleştir
- Gelecek Ay ve Yıllara Ait İşlemleri Tahakkuklaştır
- Tahakkuk İşlemine Göre Bütçe Planı Kaydı At
- BSMV'yi giderleştir
- Muhasebe, Bütçe, Maliyet işlemleri arkada çalışsın
- Tüm Kullanıcılar
- Bütçe Rezerve İşlemi Yap
- Stok Hareketi Yapılsın
- Sıfır Stok Kontrolu Yapılsın
- Depo Bazlı Muhasebeleştirme Yapılsın
- Dahilde İşlem
- Satılan Malın Maliyeti Muhasebe Hareketi Yapılsın
- İade faturalarında tevkifat tutarı muhasebeleşmesin
Faturası işlenen alış siparişler güncellenebilir mi?
Eğer bir alış siparişinin faturası işlenmiş ise sipariş ve faturanın tutarlılığı açısından sipariş detayında butonlar gelmez.
Yalnız bazı durumlarda siparişte proje girilmesi ya da açıklama kısmı gibi faturayı etkilemeyecek detayların güncellenmesi gerekebilir.
Bu tarz durumlar için Kontrol Paneli > System > Genel Ayarlar > Şirket Akış Parametreleri de yer alan "İşlenmiş Satınalma Siparişleri Güncellenebilsin" evet olarak kaydedilir.
Eğer evet olarak seçildi ise faturası işlenmiş olsa dahi sipariş detayında butonlar gelecek ve güncelleme yapılabilecektir.
Lot bazında son kullanım tarihi kontrolü yapılabilir mi?
Alış faturası satış faturasına dönüştürülebilir mi?
Alış Faturasında Stok Kodu alanından ürün seçim yaptım, ürün bir fiyat listesine dahil fakat ''Fiyat Listesine dahil ediniz'' uyarısı veriyor, Neden?
Ürünün dahil olduğu fiyat listesi ile stok kodu alanında ürün seçimi yapılan satırdaki Fiyat Listesi aynı olmalıdır. Aksi taktirde ürün bir fiyat listesine dahil olsa da ''Ürün, Seçilen Fiyat Listesinde Tanımlı Fiyatı Olmadığından Sepete Eklenmeyecektir !'' uyarısı verecektir.
Fatura Maliyet ve Masrafları İşlem Tipi
Fatura Maliyet ve Masrafları için kullanılacak işlem tipi kategorisi Process ID : 120 Olan "Harcama fişi ve mal alımında ek maliyet" işlem kategorisidir.
İthalat Faturası neden Muhasebe Fişi Borç-Alacak Eşit Değil uyarısı verir?
İthalat Faturası İşlem Kategorisi'nin detayında "Proje Bazlı Muhasebeleştirme Yapılsın" seçeneği seçilidir. İlgili fatura için seçilen projenin, Alış ve Yurtdışı Alış Muhasebe Hesabı tanımlı olmadığından ilgili uyarı karşınıza çıkmaktadır.
Geri Bildirim
2.2.5.3. Fiyat Farkı ve Prim Kontrolleri
Fiyat Farkı Kontrol İşlemleri; anlaşmalar ve sözleşmeler kapsamında ürünlere belirlenen fiyatlar ile ürünlerin fatura edilirken belirlenen tutarı arasındaki farkın kontrol edilmesi için kullanılan ekrandır.
2.2.11.5.12. Serbest Meslek Makbuzu
Serbest Meslek Makbuzu, serbest meslek erbabı tarafından düzenlenmekte olan, mesleki faaliyetlere ilişkin her türlü işi, işin miktarını ve fiyatını gösteren belgeye denilmektedir.
2.2.11.5.7. Alınan Vade Farkı Faturası
Mal veya Hizmet tesliminin, arzu edilen “fiyat-tarih” aralığının dışında oluşması nedeniyle ortaya çıkan “zaman maliyeti” veya “zaman karına-zararına” vade farkı denir.
2.2.11.5.9. Gider Pusulası Mal
Gider pusulası, vergi mükellefi olmayan kişilerden alınan mal ve hizmetlerin belgelendirilmesinde kullanılan belgeye denir. Bununla birlikte gider pusulası, tüketicilere satılan malların iade alınması halinde de düzenlenir.
2.2.11.5.13. Perakende Satış İade Faturası
Perakende satış iadelerinin faturalanmasında kullanılır.
Fatura Maliyet ve Masrafları
Eklenen/Düzenlenen Fonksiyon: ERP > Satış-Dağıtım > Fatura > Alış Faturası Detayı > Fatura Maliyet ve Masrafları popup da yer alan xml ayarlarına "Ürün seçimine göre harcamaları ek maliyet olarak dağıtsın mı?" eklendi.
Kullanım için yapılması gerekenler: Ürün bazında masraf dağıtımı yapılmak isteniyor ise xml evet olarak seçilmelidir.
Fayda: Xml ayarları yapıldıktan sonra her satıra ayrı ayrı tutarlar girilerek satır bazına ek maliyetlerin atılması sağlandı.
Alış faturası tevkifat kolonları
Düzenlenen Fonksiyon: ERP > Satış-Dağıtım > Fatura > Alış Faturası iş fonksiyonunda yetki grubu eğer şubeye göre çalışılıyorsa tevkifat kolonlarının gelmesi sağlandı.
Alış Faturası Borç Alacak Eşitsizliği
Düzenlenen Fonksiyon: Alış faturası kaydetme de cari ya da ürün muhasebe hesapları eksik olduğunda borç alacak eşitsizliği vermeme durumu düzenlendi.